Uygulama 1 – Beni Mutlu Et

beni mutlu et

Bu projede, söylediklerinize tepki veren bir karakter yapacaksınız.
İltifat edersen, mutlu görünecek.
Hakaret edersen üzgün görünecek.
İlk başta, neyin kibar, neyin kaba anlama geldiğiyle ilgili bir kurallar listesi programlayacaksınız ve bu yaklaşımın neden çok iyi olmadığını öğreneceksiniz.
Sonra, mesajların her birine örnekler vererek bilgisayara nazik mesajları tanımayı öğreteceksiniz.

scratch ile yapay zeka
  1. Bir web tarayıcısında https://machinelearningforkids.co.uk/ adresine gidin. Site İngilizce gözüküyorsa sağ üst köşeden “ Language “ yazısını tıklayın ve “ Türkçe “ yi seçin.
  2. “Başlayın” Yazısına tıklayın.
  3. “ Giriş Yap ” seçeneğini tıklayın ve kullanıcı adınızı ve şifrenizi girin Bir kullanıcı adınız yoksa, öğretmeninizden veya grup liderinizden sizin için bir kullanıcı adı oluşturmasını isteyin. Kullanıcı adınızı veya şifrenizi hatırlamıyorsanız, öğretmeninizden veya grup liderinizden kullanıcı adınızı ve şifrenizi sıfırlamasını isteyiniz.
  4. Üst menü çubuğundaki “ Projeler ” e tıklayın
  5. “+ Yeni bir proje ekleyin ” düğmesini tıklayın.
  6. Proje Adı(Project Name) olarak “Beni Mutlu Et” yazın ve Tanıma (Recognising) yı “Metin (Text)” seçin. Proje Dili (language) İngilizce olarak kalabilir. “Oluştur” (Create) düğmesine tıklayın.
scratch ile yapay zeka hesap oluşturma

7. Şimdi Projelerinizde “Beni Mutlu Et” ifadesini görmelisiniz. Üstüne tıklayınız.

8. Scratch programında projeyi hazır hale getirerek başlayın. “Make” (Oluştur) tuşuna basın.

beni mutlu et

9. Scratch 3 Butonuna basın.

10. “Scratch by itself” (tek başına tasarla) yazınına tıklayın. Sayfa sizi henüz herhangi bir makine öğrenimi yapmadığınız konusunda uyaracaktır. Ama tek başına tasarla’ya tıklayınca yine de Scratch’ı başlatacaktır.
Eğer Scratch Programı İngilizce gözüküyorsa, Sol üst köşedeki Dünya simgesine tıklayın ve Türkçe’yi seçin.

11. Kedi Kuklasını silin.

scratch karakter belirleme

12. Çizim simgesine tıklayarak yeni bir kukla oluşturun.

scratch karakter çizme

13. Dekorlar sekmesinde ağızsız bir yüz çizin.

yüze şekil verme scratch

14. Oluşturduğunuz kostüm(dekor) a sağ tıklayın “kopyasını çıkart (duplicate)” a basın. Bunu üç kez tekrarlayarak kostümün üç kopyasının olmasını sağlayın.

kostüm ayarlama scratch

15. Bu üç kostümü “Emin Değil”, “Mutlu”, “Üzgün” olarak adlandırın. Adları aşağıdaki okla gösterilen beyaz kutuya yazın.

yüz çizme scratch

16. Kostümlerin her birine bir ağız çizin. “Emin değil” yüzü düz bir çizgi olmalıdır. “Mutlu” yüz bir gülümsemeye sahip olmalı. “Üzgün” surat üzgün görünmeli.

mutsuz yüz scratch

17. “ Kod ” sekmesine tıklayın ve aşağıdaki betiği girin. (Resim İngilizce olduğu için anlamıyorsanız Sol üst köşedeki Dünya simgesine tıklayın ve İngilizce’yi seçin.)

uygulama kodları

18. Projenizi kaydedin. Projeyi bir dosyaya kaydetmek için Dosya -> Bilgisayarına kaydet üzerine tıklayın .

19. Test etmek için yeşil bayrağa tıklayın .

20. Bir mesaj yazın ve nasıl tepki verdiğini izleyin! “Harika olduğunu düşünüyorum” yazın ve enter tuşuna basın. Karakter gülümsüyor. Yeşil bayrağa tekrar tıklayın ve “Kötü kokuyorsun” yazın. Karakter ağlar. Başka bir şey yazın, karakterin yüzü değişmez.

Şimdiye Kadar Ne Yaptın?

İnsanların yazdıklarına tepki vermesi gereken bir karakter yarattınız ve burada basit bir kurala dayalı bir yaklaşım kullandınız.

Diğer mesajlara tepki vermesini istiyorsanız, daha fazla if (eğer) bloğu eklemeniz gerekir.

Burada bir sorun var; kullanıcının tam olarak hangi mesajları gireceğini tahmin etmeniz gerekir. Bu sorunu çözmek için kural tabanlı yaklaşımda kullanıcıdan gelebilecek her mesajın bir listesini yapmanız gerekir. Bu liste sonsuza kadar uzar gider.

Bundan sonra daha iyi bir yaklaşım deneyeceğiz. -Bilgisayara kendisi için mesajları tanımlamayı öğretmek.

21. Scratch penceresini kapatın.

22. Bilgisayarı eğitmek için örneklere ihtiyacınız var. “<Projeye dön” e tıklayın. Ardından Train (Eğitme) düğmesine tıklayın.

scratch ai train

23. “+ Yeni etiket ekle” ye tıklayın ve “kibarseyler” olarak adlandırın. Bunu tekrar yapın ve “kabaseyler” olarak adlandırılan ikinci bir kova oluşturun. İsimlendirmelerde Türkçe karakterler kabul edilmemektedir.

kibarşeyler ve kabaşeyler

24. “kibarseyler” kovasındaki “Örnek ekle” düğmesine tıklayın ve iyi/hoş olduğunu düşündüğünüz şeyleri ekleyin.

25. “kabaseyler” kovasındaki “Örnek ekle” ye basın ve aklınıza gelebilecek en acımasız, en kaba olduğunu düşündüğünüz şeyleri ekleyin.

26. 24 ve 25. Adımları tekrarlayın En az altı iltifat ve en az altı hakaret yazın.

6 haraket tekrar

27. “< Projeye dön” linkine tıklayın. “Öğrenme ve Test” (Learn & Test) butonuna basın.

28. “Yeni makine öğrenimi modelini eğit” (Train new machine learning model) butonuna basın.
Yeterli örnek topladığınız sürece, bilgisayar verdiğiniz örneklerden gelen mesajları nasıl tanıyacağınızı öğrenmeye başlamalıdır.

scratch yapay makine dersleri

29. Eğitimin tamamlanmasını bekleyin. Bu bir dakika sürebilir.

30. Eğitim tamamlandıktan sonra bir Test kutusu görüntülenecektir. Bilgisayarınızın ne öğrendiğini görmek için modelinizi test etmeyi deneyin. Nazik bir şeyler yazın ve enter tuşuna basın. Nazik olarak tanınmalı. Aynı anlama gelen bir şeyler yazın ve enter tuşuna basın. Ortalama olarak kabul edilmelidir.

Bilgisayarı daha önce göstermediğiniz örneklerle test edin. Bilgisayarın mesajları nasıl tanıdığından memnun değilseniz, adım 26’ya geri dönün ve birkaç örnek daha ekleyin. Yeni örneklerle çalışmak için 28. adımı tekrarladığınızdan emin olun!

scratch yeni yapay zeka dersleri

Şimdiye kadar ne yaptın?

Metni nazik veya kötü/kaba olarak tanıması için bir bilgisayarı eğitmeye başladınız. Bunu kurallar yazmaya çalışmak yerine, örnekler toplayarak yaptınız. Bu örnekler bir makine öğrenmesi “model” ini eğitmek için kullanılıyor.

Buna “denetimli öğrenme” deniyor çünkü sizin tarzınız bilgisayarın eğitimini denetliyor.

Bilgisayar kelimelerin seçimi ve cümlenin yapılandırılma şekli gibi verdiğiniz örneklerdeki kalıplardan öğrenecek. Bunlar yeni mesajları tanıyabilmek için kullanılacaktır.

31. “< Projeye dön” linkine tıklayın.

32. “Make(Oluştur)” buttonuna ve ardından “Scratch 3” buttonuna tıklayın.

Bu sayfa Scratch’taki yeni blokların nasıl kullanılacağı hakkında talimatlar içeriyor. Nasıl kullanılacağını tekrar kontrol etmeniz gerekirse sayfayı açık tutun.

33. Scratch’ı başlatmak için “Open in Scratch (Scratch’de aç)” buttonuna basin.

Projenizde listenin altında yeni bloklar görmelisiniz.

scratch ile açma

34. Daha önce kaydettiğiniz Scratch projesini yükleyin.

Dosyaya tıklayın -> Bilgisayarınızdan yükleyin

İpuçları

Daha fazla örnek!
Ne kadar örnek verirseniz, bilgisayar bir mesajın kibar ya da kaba olduğunu o kadar iyi tanımlacaktır.

Dene ve Dikkat Et!
Nazik ve kaba anlama gelen yaklaşık olarak aynı sayıda örnekler vermeyi dene.
Bir tür için birçok örnek verdiğin halde diğerinden çok az örnek verirsen bilgisayar çok örnek verdiğin türün daha muhtemel olduğunu öğrenebilir, bu sebeple bilgisayarın mesajları tanıması şeklini etkilemiş olursun.

Kendi Örneklerinizle Karıştırın
Birçok farklı türde örnek bulmaya çalışın.
Örneğin, bazı uzun ve kısa örnekleri de eklediğinizden emin olun.

35. “Kod” sekmesine tıklayın ve daha önce yaptığınız kurallar yerine makine öğrenmesi modelini kullanarak komut dosyasını güncelleyin.

“(Metni tanı……) (etiket)” (recognise text [label] bloğu projeniz tarafından eklenen yeni bir bloktur. Bu etikete bir metin verirseniz, bilgisayara verdiğiniz eğitime dayanarak bu metnin iyi şey mi kötü şey mi olduğunu döndürür. Hangi kostüm/dekor’a geçeceğinizi belirlemek için bunu kullanabilirsiniz.

yapay zeka kod

36. Tekrar test etmek için yeşil bayrağa tıklayın.

scratch başlatma

37. Projenizi test edin

Nazik bir mesaj yazın ve enter tuşuna basın. Karakter gülümsemeli. Yeşil bayrağa tekrar tıklayın. Nazik ve kaba bir mesaj yazın ve tuşuna basın. Karakter üzgün görünmeli.

Bu, eğitiminize dahil etmediğiniz mesajlar için işe yaramalıdır.

yapay zeka son ekran

Ne Yaptın?

Scratch karakterinizi daha önceden kullandığınız kural tabanlı yaklaşım yerine makine öğrenmesi modelini kullanarak düzenlediniz.

Bilgisayarın kendi mesajlarını tanıyabilecek şekilde eğitilmesi, mümkün olan her mesajın bir listesini yapmaya çalışmaktan daha hızlı olur.

Ne kadar çok örnek verirseniz, mesajları tanımak için o kadar iyi olur.

Fikirler ve Ekler

Artık işini bitirdiğine göre, neden bu fikirlerden birini denemiyorsun?

Yoksa, kendi oluşturduğun bir fikrin mi var?

Bir cevap yaz
Sadece görünüşleri düşünmek yerine, karakterinizin ona verdiğiniz mesajları tanımlamasına dayanarak cevap vermesini sağlayın!

Farklı bir karakter dene

Bir insanın yüzü yerine, neden farklı bir şey denemiyorsunuz? Bir hayvan gibi?

Gülümseme yerine farklı şekillerde tepki verebilirdi.

Örneğin kibarca söylediğinizde kuyruğunu sallayan bir köpek yapabilirsiniz.

Farklı Duygular

Nazik ve kaba duygular yerine farklı tipte mesajları tanımlamak için karakterinizi eğitebilirsiniz

Gerçek Dünya Duyarlılık Analizi

Yazılardaki duyguları tanımlayan bir bilgisayarı eğitebilen kullanışlı örnekler verebilir misin?

2 yorum

  1. Teşekkürler Gökhan Hocam. Yapay zeka ile öğrencileri tanıştırmak için araştırma yapmıştım ama doğru düzgün Türkçe kaynak bulamamıştım. Bu çok işime yarayacak. Emeklerinize sağlık.

  2. Sitede daha çok örnek bulunmaktadır. Öğretmen Hesabı için IBM Cloud Api key almanız gerekmektedir. Öğretmenler için BTE DERNEĞİ youtube kanalında bir iki buçuk saatlik bir anlatım mevcuttur.

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.